ارائه مدل حکمرانی خوب در نظام سلامت ایران با بهره گیری از رهیافت ترکیبی تحلیل مضمون و روش حداقل مربعات جزئی
حکمرانی خوب,نظام سلامت,تحلیل مضمون,حداقل مربعات جزئی (PLS)
مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک - Journal of Arak University Medical Sciences
1404/2025
چکیده
مقدمه: حکمرانی خوب به عنوان یکی از مفاهیم اساسی در مدیریت نظام های سلامت، نقشی کلیدی در ارتقای کارایی، اثربخشی و عدالت در ارائه خدمات بهداشتی و درمانی ایفا می کند. این مفهوم با تأکید بر اصولی همچون شفافیت، پاسخگویی، مشارکت و قانون مندی، به عنوان چارچوبی برای بهبود سیاست گذاری و مدیریت در نظام سلامت ایران مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف طراحی و ارائه مدل حکمرانی خوب در نظام سلامت با بهره گیری از رهیافت ترکیبی تحلیل مضمون و روش حداقل مربعات جزئی در سال 1403 انجام شده است. روش کار: روش تحقیق شامل دو بخش کیفی و کمی بود. در بخش کیفی، جامعه پژوهش مدیران، صاحب نظران حوزه بهداشت و درمان، خبرگان وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، و صاحب نظران دانشگاهی را شامل می شد. نمونه گیری به روش هدفمند و گلوله برفی انجام شد و 17 نفر تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. در بخش کمی از روش حداقل مربعات جزئی (PLS) برای برازش مدل استفاده شد. جامعه آماری این بخش شامل کلیه کارشناسان و مدیران حوزه بهداشت و درمان ایران بود که بر اساس فرمول کوکران حداقل حجم نمونه 384 نفر تعیین گردید. یافته ها: نتایج تحلیل مضمون داده های کیفی و برازش مدل پژوهش نشان داد که مدل نهایی حکمرانی خوب در نظام سلامت از هفت بعد اصلی تشکیل شده است: اثربخشی، کارآیی، عدالت، شفافیت و پاسخگویی، مشارکت، قانون مندی و رهبری. هر یک از این ابعاد به مؤلفه های خاصی تفکیک شدند که اهمیت هر کدام در تقویت حکمرانی خوب مورد تأیید قرار گرفت. نتیجه گیری: این مقاله با ارائه مدلی جامع از حکمرانی خوب در نظام سلامت، چارچوبی برای بهبود سیاست گذاری، مدیریت و عملکرد در این حوزه پیشنهاد می کند. مدل ارائه شده می تواند به عنوان ابزاری برای تصمیم گیری های استراتژیک و بهبود ساختارهای مدیریتی مورد استفاده قرار گیرد.

