logo
logo
ArEn
عنوان :

مطالعه تطبیقی معناپردازی عدالت سیاسی در گفتمان انقلاب اسلامی و گفتمان لیبرال دموکراسی؛ از تقابل نظری تا امکان تعامل گفتمانی

ناشر :

گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی - Political Discourse of the Islamic Revolution

سال :

1404/2025

نویسنده :

معرفت محمد

چکیده

در این مقاله، معنای عدالت سیاسی در دو گفتمان کلان « ؛ انقلاب اسلامی» ؛ و « ؛ لیبرال&zwnj ؛ دموکراسی» ؛ به&zwnj ؛ صورت تطبیقی مورد مطالعه قرار گرفته است. مسأله اصلی پژوهش آن است که چگونه هر یک از این دو گفتمان، عدالت سیاسی را معناپردازی می&zwnj ؛ کنند و آیا امکان تعامل مفهومی یا هم&zwnj ؛ نشینی گفتمانی میان این دو روایت از عدالت وجود دارد یا نه. برای پاسخ به این مسأله، از روش « ؛ تحلیل گفتمان لاکلاو و موفه» ؛ بهره گرفته شده که تمرکز آن بر چگونگی شکل&zwnj ؛ گیری مفاهیم سیاسی در دل منازعه&zwnj ؛ های گفتمانی است. اهداف تحقیق عبارتند از: تبیین مؤلفه&zwnj ؛ های عدالت سیاسی در هر دو گفتمان، تحلیل نقاط تقابل یا تمایز آن&zwnj ؛ ها و بررسی امکان گشودگی گفتمانی برای تعامل میان این دو خوانش. یافته&zwnj ؛ های تحقیق نشان می&zwnj ؛ دهد که در گفتمان انقلاب اسلامی، عدالت سیاسی پیوندی ذاتی با مفهوم ولایت، عدالت الهی، و نفی سلطه طبقاتی و استکباری دارد و در نسبت با شریعت و امامت معنا می&zwnj ؛ یابد. در مقابل، در گفتمان لیبرال&zwnj ؛ دموکراسی، عدالت سیاسی عمدتاً با آزادی&zwnj ؛ های فردی، برابری حقوقی و مشارکت انتخاباتی تعریف می&zwnj ؛ شود و مبتنی بر عقلانیت اجرایی و قرارداد اجتماعی است. با این&zwnj ؛ حال، در بستر نظریه تعامل گفتمانی، می&zwnj ؛ توان از امکان گفت&zwnj ؛ وگو میان این دو روایت در حوزه&zwnj ؛ هایی مانند عدالت رویه&zwnj ؛ ای، حق مشارکت و کرامت انسانی سخن گفت. این مقاله نتیجه می&zwnj ؛ گیرد که اگرچه تقابل&zwnj ؛ های ریشه&zwnj ؛ ای در سطح مفاهیم بنیادین وجود دارد، اما امکان تعامل گفتمانی در سطوح میانی و کاربردی، تحت شرایط مشخص، ممکن است.