عدالت اجتماعی مطالبه ای دیرین در تاریخ معاصر ایران بوده که از زمان انقلاب مشروطه و ذیل گفتمان چپ وارد فرهنگ سیاسی ایران شد. در دوره پهلوی دوم، عدالت خواهی با روندهای سیاسی به شدت درهم آمیخت و پیوندهای عمیقی با مسئله مشروعیت سیاسی یافت. این امر منجر به مشروعیت زدایی از رژیم مستقر با رویکرد عدالت خواهانه و بهره گیری از سیاست عدالت به مثابه یک منبع جامعه شناختی مشروعیت در نظام جایگزین گردید. در مقاله پیش رو، روند تاریخی مذکور با رویکرد جامعه شناختی و به روش توصیفی تحلیلی مورد واکاوی قرار می گیرد. مقاله در صدد پاسخ به این پرسش است که سیاست عدالت توزیعی و جهت گیری شده به سمت فرودستان چگونه به یکی از مهمترین منابع مشروعیت در نظام جمهوری اسلامی تبدیل شد؟ یافته های پژوهش حاکی از آن است که سیاست مذکور برساخته انحصاری جمهوری اسلامی نیست، بلکه محصول یک روند تاریخی است که غالب نیروهای سیاسی ایران معاصر در ایجاد آن نقش داشته اند. جمهوری اسلامی ایران بواسطه پایگاه گسترده خود از زمان تأسیس در میان اقشار آسیب پذیر، امکان بهره گیری مطلوب از این منبع مشروعیت بخش را داشته است. واکاوی پیوند مشروعیت سیاسی و عدالت اجتماعی به مثابه یک امر تاریخی، از دوران پیش تا پس از انقلاب، هدف اساسی پژوهش حاضر است.