تحلیل کیفی؛ تألیفی و طراحی آموزشی کتاب «دروس تمهیدیه فی القواعد الفقهیه»
کتاب درسی، دروس تمهیدیه فی القواعدالفقهیه، تحلیل کیفی، ارزیابی علمی ـ تألیفی، ارزیابی طراحی آموزشی
پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی - UNIVERSITY TEXTBOOKS, RESEARCH AND WRITING
1401/2022
چکیده
در مسیر یاددهی و یادگیری، محتوا اهمیت بسیاری دارد. از همین رو، یکی از مواردی که لازم است در یک تحلیل آموزشی به آن توجه شود، تحلیل محتوای درسی است. کتاب های درسی لازم است به جز انطباق با موازین یاددهی ـ یادگیری، بر مبنای اصول تحلیل محتوا تدوین و گزینش و به شیوۀ مناسب ارائه شده باشند. مطالعۀ حاضر با هدف شناسایی و اعتباریابی این اصول در کتاب دروس تمهیدیه فی القواعد الفقهیه شیخ باقر ایروانی انجام گرفت. این کتاب تنها کتاب درسی ای است که براساس اصول و معیارهای تدوینی، تهیه شده و از دروس تخصصی مقطع سطح سه حوزه و کارشناسی ارشد دانشگاه است. روش پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کیفی با دو شیوۀ ارزیابی علمی ـ تألیفی و طراحی آموزشی و به گونۀ توصیفی ـ تحلیلی است ؛ بدین صورت که علاوه بر تحلیل محتوایی کتاب، به شناسایی و اعتباریابی اقتضائات تدوینی نیز پرداخته شد. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که این کتاب علی رغم آن که نسبت به کتا ب های دیگری که در این زمینه نوشته شده، از ملاک های طراحی آموزشی برخوردار بوده ولیکن در رعایت مواردی در بخش مقدمات (مقدمه و فهرست مطالب) و پیکره درس (اهداف رفتاری، پیش سازمان دهنده، سؤالات میان متنی) ضعیف عمل کرده است و فاصلۀ زیادی با استانداردهای تدوینی دارد و از لحاظ انطباق با معیارهای ارزیابی علمی ـ تألیفی نیز در سطح متوسطی قرار دارد.

