واکاوی تبلور عدالت محیطی در اندیشه آرمان شهری اسلامی جهت کاربست در شهرسازی اسلامی؛ مطالعة موردی: محله روستا بنیان سفین کیش
مطالعات شهر ایرانی اسلامی - Journal of Studies on Iranian Islamic City
1397/2019
چکیده
با بررسی ادبیات نظری موجود در زمینه شهر اسلامی، این اطمینان حاصل گردید که «عدالت»-در کنار برخی اصول دیگر، نظیر وحدت، احترام به مالکیت ها، قاعده لاضرر و لاضرار و. . .-یکی از اصول قطعی شهرسازی اسلامی است. موضوع عدالت محیطی در آرمان شهر اسلامی در حالی که یکی از موضوعات مهم در جامعه و شهر اسلامی است، موضوعی کاربردی نیز هست که به برخی نیازهای کنونی شهرسازی کشور پاسخ خواهد داد. از جمله بافت ؛ هایی که این رویکرد را در آن با تاکید بیشتر می ؛ توان پی جست محله ؛ هایی از شهر هستند که با بنیان روستایی شکل گرفته ؛ اند و به دلیل طی نشدن فرایند صحیح ادغام در شهر، به صورت محله ؛ ای مسئله ؛ دار در شهر درآمده و به ؛ تدریج انواع نابرابری ؛ های محیطی در آنها بروز پیدا می ؛ کند. در این باره، به منظور بررسی امکان توسعه اصل شیعی عدالت در نظام شهرسازی ایران، محله روستابنیان سفین جزیره کیش به عنوان نمونه ؛ ای از محدوده ؛ های شهری که به نظر می ؛ رسد در معرض بی ؛ عدالتی محیطی است، انتخاب و بررسی شد. روش تحقیق مقاله ی حاضر توصیفی با ابزار مطالعات اسنادی و همچنین روش تحلیلی است که به منظور بررسی دقیق ؛ تر موضوع در نمونه موردی از تکنیک پیمایش و ابزار پرسشنامه استفاده شده است. بر اساس مطالعات نظری و تجربی عوامل مشترک عدالت محیطی از منظر اندیشه ؛ های آرمان شهری اسلامی و نظریات شهرسازی در قالب برابری اجتماعی اقتصادی، برابری زیست ؛ محیطی و برابری رویه ؛ ای احصا گردید. برای پی ؛ جویی مؤلفه ؛ های احصا شده در چارچوب نظری، شواهد و مدارک برآمده از نتایج پرسشنامه در نمونه موردی با ضریب آلفای کرونباخ 0. 928 در محدوده حاکی از آن است که بیشترین بی ؛ عدالتی در عامل اجتماعی اقتصادی از منظر توزیع هزینه فرصت ؛ ها با امتیاز استاندارد 2. 45 است. در نهایت با توجه به تأکید ویژه اندیشه ؛ های آرمان شهری اسلامی بر برابری اجتماعی اقتصادی و تدقیق در نمونه موردی، عوامل عدالت محیطی از منظر آرمان شهرهای اسلامی احصا، تدقیق و معرفی شدند که عبارت اند از: ؛ عدالت در توزیع هزینه-فرصت ؛ ها ؛ عدالت در به رسمیت شناختن افراد ؛ عدالت در توجه به ظرفیت ها و توانایی افراد و عدالت در رویه سیاسی و مشارکت ساکنان در تمامی مراحل تهیه و اجرای طرح ؛ ها، تصمیم ؛ گیری ؛ ها و اتخاد سیاست ؛ های شهری.

